هرگاه قراردادی میان طرفین منعقد گردد باروش های زیر ممکن است دچار انحلال شود:
۱- اقاله و تفاسخ
مقصود از آن یعنی آنکه همان دو شخصی که اقدام به تنظیم قرارداد نمودهاند با ارادهی خویش اقدام به انحلال این قرارداد کردهاند البته با توافق و ترازی طرفین بعمل میآید.
نکته: پس از انجام اقاله مطلوب آن است که مبادرت به تنظیم اقالهنامه نماییم که میتواند رسمی یا عادی باشد.
نکته: بهترین نوع چون بدون احتلاف هست و حتما با رضایت هر دو طرفین.
۲- انفساخ یا منفسخ شدن
هرگاه در یک قراردادی طرفین اقدام به درج شرط فاسخ نمایند و در سررسید مقرر آن شرط فاسخ محقق شود اصطلاحا میگوییم قرارداد مذبور دچار انفساخ شده است.
نکته: هرگاه قراردادی دچار انفساخ شود به صورت قهری و اتوماتیک منحل میگردد.
مثلا: شرط مینماییم که در صورت صدور گواهی عدم پرداخت برای هر یک از چکها قرارداد منفسخ میباشد.
نکته: هرگاه پس از انفساخ طرفین قرارداد اعمال و اقداماتی انجام بدهند که دلالت بر پایبندی آنها در این معامله داشته باشد، تحت عنوان التزام به معالمه، محاکم حکم به صحت آن معامله میدهند.
۳- حق فسخ (خیار یا اختیار)
هرگاه در قراردادی که میان دو شخص منعقد گردیده است
هریک از طرفین اعم از بایع یا خریدار دارای حق فسخ این قرارداد باشند میتوانند با اعمال حق خویش مبادرت به فسخ قرارداد نمایند.
نکته: بهتر آن است که بابت فسخ قرارداد اقدام به ارسال اظهار نامه از طریق دفاتر خدمات قصایی بنماییم.
نکته: شخصی که دارای حق فسخ یک قرارداد میباشد اگر مهلت حق فسخ در قرارداد تعیین شده باشد دادگاه نیز طابع همان مهلت تعیین شده است. اما اگر در خصوص مهلت فسخ سکوت شود دادگاه به عرف رجوع مینماید.
نکته: قانون گذار در مواد ۳۹۶ به بعد قانون مدنی حق فسخ های متعددی را بیان نموده است که مختصرا عبارتاند از:
۱- خیار تخلف شرط
۲- خیار شرط
۳- خیار تدلیس (به معنی پنهان کاری) کلاه برداری
تنها خیاری که بنویسین باطل است هم محسوب نمیشود.
۴- خیار غبن (به معنی گول خوردن) (دو مدل دارد):
فاحش (گول خوردی اما کم)
افحش (زیاد گول خوردی😂)
نکته: هرگاه در قراردادی طرفین صرفا غبن فاحش را اسقاط نمایند در رویه محاکم وفق نظر دیوان عالی کشور غین ابحش وجود دارد همچنان.
